Literatura online

11.05
Kochani, kolejny wykład – znów bardzo przydatny maturzystom:

prof. UAM dr hab. Elżbieta Winiecka: Między językiem i światem – o poezji Mirona Białoszewskiego i Stanisława Barańczaka (porównanie)

Z cyklu "Wykłady dla maturzystów"prof. UAM dr hab. Elżbieta Winiecka: Między językiem i światem – o poezji Mirona Białoszewskiego i Stanisława Barańczaka (porównanie)A już za tydzień zapraszamy na wykład prof. dr hab. Bogumiły Kaniewskiej!

Opublikowany przez Instytut Filologii Polskiej UAM Wtorek, 12 maja 2020

Tym razem o poezji Stanisława Barańczaka i Mirona Białoszewskiego – dwóch spośród moich ulubionych poetów polskich. Nie wiem czy wciąż są w lekturach (za moich czasów byli), ale na pewno trzeba ich znać!
uściski!
Ola

 

4 i 5.05
Kochani takie zadania:
1) Zapraszam do obejrzenia kolejnego wykładu organizowanego przez wydział filologii polskiej Uniwersytetu i.m. A. Mickiewicza w Poznaniu. Tym razem tematem wykładu prof. dr hab Agaty Stankowskiej Kozery jest Czesłąw Miłosz i nowoczesny klasycyzm. Niżej podaję Wam też treść analizowanych podczas wykładu wierszy Mi łosza – “Ty, którego nie mogłem ocalić”, “Ars poetica?”

prof. dr hab. Agata Stankowska-Kozera: Czesław Miłosz i nowoczesny klasycyzm

Z cyklu "Wykłady dla maturzystów"prof. dr hab. Agata Stankowska-Kozera: Czesław Miłosz i nowoczesny klasycyzmZa tydzień: prof. UAM dr hab. Elżbieta Winiecka, Między językiem i światem – o poezji Mirona Białoszewskiego i Stanisława Barańczaka (porównanie)

Opublikowany przez Instytut Filologii Polskiej UAM Poniedziałek, 4 maja 2020

Ty, którego nie mogłem ocalić,

Wysłuchaj mnie.
Zrozum tę mowę prostą, bo wstydzę się innej.
Przysięgam, nie ma we mnie czarodziejstwa słów.
Mówię do ciebie milcząc, jak obłok czy drzewo.

To, co wzmacniało mnie, dla ciebie było śmiertelne.
Żegnanie epoki brałeś za początek nowej,
Natchnienie nienawiści za piękno liryczne,
Siłę ślepą za dokonany kształt.

Oto dolina płytkich polskich rzek. I most ogromny
Idący w białą mgłę. Oto miasto złamane
I wiatr skwirami mew obrzuca twój grób,
Kiedy rozmawiam z tobą.

Czym jest poezja, która nie ocala
Narodów ani ludzi?
Wspólnictwem urzędowych kłamstw,
Piosenką pijaków, którym ktoś za chwilę poderżnie gardła,
Czytanką z panieńskiego pokoju.

To, że chciałem dobrej poezji, nie umiejąc,
To, że późno pojąłem jej wybawczy cel,
To jest i tylko to jest ocalenie.

Sypano na mogiły proso albo mak
Żywiąc zlatujących się umarłych – ptaki.
Tę książkę kładę tu dla ciebie, o dawny,
Abyś nas odtąd nie nawiedzał więcej.

 

Ars Poetica

Czesław Miłosz

Zawsze tęskniłem do formy bardziej pojemnej,
Która nie byłaby zanadto poezją ani zanadto prozą
I pozwoliłaby się porozumieć nie narażając nikogo,
Autora ni czytelnika, na męki wyższego rzędu.W samej istocie poezji jest cos nieprzystojnego:
Powstaje z nas rzecz o której nie wiedzieliśmy że w nas jest,
Więc mrugamy oczami, jakby wyskoczył z nas tygrys
I stał w świetle, ogonem bijąc się po bokach.Dlatego słusznie się mówi, że dajmoniom,
Choć przesadza się utrzymując, że jest na pewno aniołem.
Trudno pojąć skąd się bierze ta duma poetów
Jeżeli wstyd im nieraz, że widać ich słabość.

Jaki rozumny człowiek zechce być państwem demonów,
Które rządzą się w nim jak u siebie , przemawiają mnóstwem języków,
A jakby nie dość im było skraść jego usta i rękę
Próbują dla swojej wygody zmienić jego los?

Ponieważ co chorobliwe jest dzisiaj cenione,
Ktoś może myśleć, że tylko żartuję
Albo, że wynalazłem jeszcze jeden sposób
Żeby wychwalać Sztukę z pomocą ironii.

Był czas, kiedy czytano tylko mądre książki
Pomagająca znosić ból oraz nieszczęście.
To jednak nie to samo co zaglądać w tysiące
Dzieł pochodzących prosto z psychiatrycznej kliniki.

A przecie świat jest inny niż nam się wydaje
I my jesteśmy inni niż w naszym bredzeniu.
Ludzie więc zachowują milczącą uczciwość,
Tak zyskując szacunek krewnych i sąsiadów.

Ten pożytek z poezji, że nam przypomina
Jak trudno jest pozostać tą samą osobą,
Bo dom nasz jest otwarty, we drzwiach nie ma klucza
A niewidzialni goście wchodzą i wychodzą.

Co tutaj opowiadam, poezją, zgoda, nie jest.
Bo wiersze wolno pisać rzadko i niechętnie,
Pod nieznośnym przymusem i tylko z nadzieją,
Że dobre, nie złe duchy, mają w nas instrument.

2) Dla chętnych – świetny monodram Janusza Gajosa “Msza za miasto Arras” – na podstawie powieści Andrzeja Szczypiorskiego (która też polecam!)

“Monodram w wykonaniu Janusza Gajosa na podstawie powieści Andrzeja Szczypiorskiego to opowieść o pogromie Żydów w średniowiecznym mieście Arras, a zarazem refleksja o ponadczasowych mechanizmach terroru, źródłach nietolerancji i fanatyzmu; o różnych wymiarach wolności i o jej braku. Gajos odgrywa dramat rozpisany na dialogi katów i niewolników oraz na monolog Jana, świadka tych niecodziennych wydarzeń.”

https://ninateka.pl/film/msza-za-miasto-arras

 

28.04
Kochani, dziś kolejny wykład z cyklu wykładów organizowanych przez UAM w Poznaniu.
Tym razem prof. Katarzyna Kuczyńska-Koschany zaprasza na wykłąd pod tytułem: Mitologia grecka i Biblia jako źródła kultury śródziemnomorskiej (na przykładzie wybranych tekstów Borgesa i Herberta)
Wykład jest DOSKONAŁY i na  pewno warto poświęcić te 1,5 godziny, żeby go wysłuchać i porobić notatki. Gwarantuję, że się przyda:)

27.04

Kochani, zapraszam Was dziś do lektury wiersza Zbigniewa Herberta “Przesłanie Pana Cogito” oraz do wysłuchania wykładu dr Krzysztofa Hoffmanna z Uniwersytetu im.A.Mickiewicza w Poznaniu, który w bardzo ciekawy sposób mówi o szerokich możliwościach interpretacyjnych tego tekstu.

Posłuchacie tu o aż 4 możliwościach interpretacyjnych – pierwsza, tak zwana interpretacja kanoniczna (klasyczna), czyli taka jaką prawdopodobnie przekazuje się Wam w szkołach, a trzy pozostałe, tak zwane interpretacje “wywrotowe” to spojrzenie na tekst Herberta z zupełnie innych perspektyw (ironiczna, feministyczna i polityczna)

Bardzo przydatny i pożyteczny materiał!:)

WIERSZ:
http://www.fundacjaherberta.com/tworczosc3/poezja/pan-cogito/przeslanie-pana-cogito

WYKŁAD:

 

uściski!
ola

 

24.04. 2010
Kochani, dziś polecam Wam teatr telewizji – “Kuracja” w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego. Do obejrzenia na stronie ninateka.pl (która – przypominam – jest wspaniałym źródłem filmów fabulatnych, dokumentalnych, spektakli, koncertów, słuchowisk itp.)

I takie zadania:
1. Przypomnijcie sobie kim jest Wojciech Smarzowski – jestem przekonana, że widzieliście już przynajmniej jeden jego film
2. Jeśli macie chęć i możliwość – zapraszam Was do przeczytania powieście na podstawie której powstał spektakl ( powieść “Kuracja” Jacka Głębskiego)
3. Obejrzyjcie spektakl
4. Zastanówcie się nad motywem zniewolenia i bezsilności w polskiej literaturze (ale i w filmie, malarstwie czy innych znanych Wam tekstach kultury)
Ściskam Was !
ola

https://ninateka.pl/film/kuracja-wojciech-smarzowski

 

2o.04.2020

Kochani, ponieważ wiem, że niemal wszyscy licealiści boją się interpretować wiersze, (choć kilka razy na zajęciach z Wami przekonałam się, że Wasz strach jest kompletnie nieuzasadniony, bo świetnie sobie z tym “problemem” radzicie;), podrzucam Wam filmy, które mogą być dla Was przydatne, jeśli chodzi o temat analizy i interpretacji wierszy.
I oczywiście jak zawsze, dla chętnych, poza filmami – wiersz do interpretacji. Wiersz pochodzi z książki poetyckiej “Ekoton”, autorem jest Przemysław Owczarek (niektórzy z Was pamiętają go pewnie ze świetnego wykładu na temat wierszy wojny, w którym jakoś jesienią mogliście uczestniczyć)

FILMY DOTYCZĄCY INTERPRETACJI WIERSZA:

WIERSZ PRZEMKA OWCZARKA – DO INTERPRETACJI DLA WAS (plus okładka książki:)

17.04
Kochani, dziś materiał głównie dla maturzystów, choć nie tylko:)
Zapraszam Was do lektury opowiadania Andrzeja Stasiuka “Miejsce” (pochodzącego z tomu “Opowieści Galicyjskie”)
Po lekturze – obejrzyjcie sobie 15minutowy wykład dr Anny Podemskiej-Kałuży z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza na temat tego opowiadania. To wykład przygotowany specjalnie dla maturzystów:)

WYKŁAD:

dr Anna Podemska-Kałuża: Rekonstrukcja „innej historii”. „Miejsce” Andrzeja Stasiuka jako opowieść o pograniczu kulturowym

Z cyklu "Wykłady dla maturzystów"dr Anna Podemska-Kałuża (podemska@amu.edu.pl): Rekonstrukcja „innej historii”. „Miejsce” Andrzeja Stasiuka jako opowieść o pograniczu kulturowym(Nagranie: UAM.TV)Za tydzień:dr Krzysztof Hoffmann: "Przesłanie Pana Cogito" Zbigniewa Herberta. Interpretacja kanoniczna i odczytania wywrotowe

Opublikowany przez Instytut Filologii Polskiej UAM Piątek, 10 kwietnia 2020

OPOWIADANIE:

 

 

14.04.2020
Kochani, dziś, w ramach poświątecznego relaksu;) polecam Wam film “Szpital przemienienia”  w reż. E. Żebrowskiego. Film z 1978 roku, powstał na podstawie powieści Stanisława Lema, którego znamy właściwie tyko z literatury SF. Tymczasem nie każdy wie, że Lem to też autor prozy realistycznej (“Szpital przemienienia” to pierwsza część jego trylogii pod tytułem  Czas nieutracony, ukończonej we wrześniu 1948 r., a wydanej po raz pierwszy w 1955 r. razem z pozostałymi tomami.
Lekturę książki też polecam.
Zastanówcie się jakie problemy zostały poruszone w filmie – pomyślcie o poszczególnych, bardzo bogatych psychologicznie postaciach – jakie są ich dylematy, jakie podejmują decyzje, czym się kierują?
No i zwróćcie uwagę na mistrzowską grę aktorską doskonałych, w większości już niestety nieżyjących, polskich aktorów ( Ewa Dałkowska, Zbigniew Zapasiewicz, Jerzy Bińczycki, Gustaw Holoubek i Zygmunt Hübner)

https://ninateka.pl/film/szpital-przemienienia-edward-zebrowski

o8.04
Kochani Maturzyści – dziś głównie do Was – zapraszam Was na cykl wykładów dla maturzystów właśnie, organizowanych przez moją wspaniałą uczelnię czyli Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu i mój wspaniały wydział filologiczny, który kończyłam:)

uściski!

Ola

 

06.04.2020
Kochani, na dziś przesyłam Wam do lektury opowiadanie A.Czechowa, wybitnego nowelisty i dramatopisarza rosyjskiego. Jeśłi to nazwisko nic Wam nie mówi – to pora nadrobić – znajomość jego utworów może być bardzo pożyteczna, choćby pod kątem matury. A po za tym klasykę zawsze warto znać! Poczytajcie sobie o Czechowie :

https://eszkola.pl/jezyk-polski/anton-czechow-biografia-9730.html
https://klp.pl/czechow-opowiadania/a-8494.html

Opowiadanie wklejam Wam tutaj- przeczytajcie i pomyślcie/napiszcie o czym to jest, o jakim świecie opowiada, jakie uniwersalne wartości (a może ich brak?) pokazuje. Jaki jest język opowieści?

Jeśli opowiadanie Wam się spodoba, znajdziecie jeszcze kilka innych utworów Czechowa w Wolnych Lekturach , do których link przesyłał Wam w pierwszym wpisie – https://wolnelektury.pl/katalog/autor/anton-czechow/

Uściski!
Ola

3.04.2010
Kochani, dziś temat dla RADIOWCÓW:)
Prześlę Wam na grupie facebookowej, albo mailem wywiad Małgorzaty Niemczyńskiej z Michałem Rusinkiem, opublikowany w “Dużym Formacie” – jego autorka za tę rozmowę otrzymała Nagrodę im. Barbary Łopieńskiej. Wyróżnienie to jest przyznawane autorom najlepszych polskich wywiadów prasowych.
Przeczytajcie sobie i zobaczcie jak rozmowa jest poprowadzona,  wprawdzie to wywiad prasowy, ale i te warto czytać, dla poszerzenia swojej wiedzy i horyzontów:)

Zadanie: zapoznajcie się z tekstem, jeśli nie wiecie kim jest Michał Rusinek (choć to nazwisko dziś chyba każdy kojarzy z nazwiskiem Wisławy Szymborskiej, a ta jest Wam na pewno znana:) to poczytajcie o nim proszę w sieci (zbieranie materiałów na temat osoby!), zwrócić uwagę na to jak wywiad jest poprowadzony, jaka jest jego budowa, jak skonstruowane są pytania, przeanalizujcie ich budowę, długość, sens, atrakcyjność i wyciągnijcie wnioski – wszystko w oparciu o  wiedzę na temat wywiadu prasowego, którą zdobywali na zajęciach i na warsztatach ze mną w Waszych szkołach! Wnioski możecie przesłać mi na maila do sprawdzenia:)

https://wyborcza.pl/duzyformat/1,127290,16471097,Michal_Rusinek__Wdowy_nalezy_palic.html

PS. Gdybyście nie mieli dostępu do całego wywiadu,  podeślę całość w mailu.
Uściski!

Ola

 

01.04.2020

Kochani, kolejne zadanie:)
Wklejam Wam niżej 3 linki – jeden do wiersza Czesława  Miłosza “Piosenka o końcu świata”,  Zbigniewa  Herberta “Co myśli Pan Cogito o piekle” i trzeci  do piosenki zespołu Lao Che “Czarne kowboje”.
Przeanalizujcie sobie wszystkie trzy teksty, jakie motywy je łączą, a jakie dzielą. Dla chętnych – praca porównawcza do napisania:) Albo esej, do którego te teksty mogą być inspiracją:)
Ściskam Was!
Ola

3. PIOSENKA O KOŃCU ŚWIATA – Cz. Miłosz

W dzień końca świata
Pszczoła krąży nad kwiatem nasturcji,
Rybak naprawia błyszczącą sieć.
Skaczą w morzu wesołe delfiny,
Młode wróble czepiają się rynny
I wąż ma złotą skórę, jak powinien mieć.

W dzień końca świata
Kobiety idą polem pod parasolkami,
Pijak zasypia na brzegu trawnika,
Nawołują na ulicy sprzedawcy warzywa
I łódka z żółtym żaglem do wyspy podpływa,
Dźwięk skrzypiec w powietrzu trwa
I noc gwiaździstą odmyka.

A którzy czekali błyskawic i gromów,
Są zawiedzeni.
A którzy czekali znaków i archanielskich trąb,
Nie wierzą, że staje się już.
Dopóki słońce i księżyc są w górze,
Dopóki trzmiel nawiedza różę,
Dopóki dzieci różowe się rodzą,
Nikt nie wierzy, że staje się już.

Tylko siwy staruszek, który byłby prorokiem,
Ale nie jest prorokiem, bo ma inne zajęcie,
Powiada przewiązując pomidory:
Innego końca świata nie będzie,
Innego końca świata nie będzie.

 

2. CO MYŚLI PAN COGITO O PIEKLE – Z. Herbert

NAJNIŻSZY krąg piekła. Wbrew powszechnej opinii
nie zamieszkują go ani despoci, ani matkobójcy, ani także ci, którzy
chodzą za ciałem innych. Jest to azyl artystów pełen luster,
instrumentów i obrazów. Na pierwszy rzut oka najbardziej
komfortowy oddział infernalny, bez smoły, ognia i tortur

fizycznych.

Cały rok odbywają się tu konkursy, festiwale i koncerty. Nie ma

pełni sezonu. Pełnia jest permanentna i niemal absolutna. Co
kwartał powstają nowe kierunki i nic, jak się zdaje, nie jest w stanie

zahamować tryumfalnego pochodu awangardy.

Belzebub kocha sztukę. Chełpi się, że jego chóry, jego

poeci i jego malarze prżewyzszają już prawie niebieskich. Kto ma lepszą
sztukę, ma lepszy rząd – to jasne. Niedługo będą się mogli
zmierzyć na Festiwalu Dwu Światów. I wtedy zobaczymy, co

zostanie z Dantego, Fra Angelico i Bacha.

Belzebub popiera sztukę. Zapewnia swym artystom spokój, dobre

wyżywienie i absolutną izolację od piekielnego życia.

3.

 

31.03.2020

Kochani, bardzo chciałabym na ten czas siedzenia w domu polecić dwa profile facebookowe, na których niemal każdego dnia możecie “spotykać” się ze znanymi i cenionymi pisarzami i dziennikarzami.
Agencja “Opowieści” – każdego dnia, od poniedziałku do piątku, o godz. 19.00 (a czasem też i w weekendy!) przeprowadza streamingi, w których autorzy mówią o swojej pracy, o książkach, czytają fragmenty swoich powieści itp. Ja staram się śledzić większość z tych spotkań i bardzo polecam, często to bardzo inspirujące rozmowy.
Szczególnie polecam Wam Agencję “Opowieści” –  streaming każdego dnia od poniedziałku do piątku, o godz 19.00 (ale w ostatnią niedzielę, o 12.00, można się było też spotkać na żywo z Mariuszem Szczygłem!)
https://www.facebook.com/agencjaopowiesci/

Ciekawe spotkanie polegające na czytaniu swoich książek odbywają się dzięki Unii Literackiej:
https://www.facebook.com/unia.literacka/

Jeśli z jakiegoś powodu nie możecie śledzić transmisji live, to wszystkie one oczywiście można sobie odtworzyć w dowolnym terminie na powyższych profilach,

Dodatkowo – jak wiecie jestem koordynatorką Festiwalu Złoty Środek Poezji w Kutnie, który w tym roku niestety, z przyczyn oczywistych nie odbędzie się.
Ale jeśli mielibyście ochotę na trochę poezji – to zapraszam na mój kanał you tube, gdzie swoje wiersze czytają poeci związani z naszym kutnowskim festiwalem.
https://www.youtube.com/channel/UCPQIbge6DchPDJmVq8ml9eg

tymczasem trzymajcie się ciepło!

Ola

 

 

30.03.2020

Kochani miłośnicy literatury i najwspanialsza moja sekcjo literacka! Jak mówi stare chińskie przysłowie – “obyś żył w ciekawych czasach…”
Wszyscy jakoś musimy sobie radzić w tych trudnych i dziwnych okolicznościach, więc i my w MDK robimy co możemy.
W tym miejscu będę Wam udostępniać materiały z którymi, w czasie wolnym od nauki, możecie pracować w domu, ale też linki do konkursów literackich (teraz jest dobry czas na pracę twórczą!), teksty literackie do analizy i interpretacji oraz inne materiały. Bądźmy też w kontakcie mailowy – jeśli potrzebujecie mojej pomocy czy wsparcia, to wiecie, że jestem na facebooku, ale też możecie pisać do mnie na tego maila: a.kolodziejek@mdkkutno.pl
A dziś, na dobry początek, wysyłam Wam link do najwspanialszej na świecie biblioteki internetowej Wolne Lektury, z całą masą zupełnie darmowych książek (w tym również lektur, gdybyście mieli dziś kłopot z dostępem do książek papierowych).
Trzymajcie się ciepło i jesteśmy w kontakcie!
Ola Kołodziejek